Kian Soltani: Gloedvol, lenig en virtuoos

In seizoen 2018-2019 is cellotalent Kian Soltani artist in residence van het Residentie Orkest. Violist Ronald Touw sprak met hem over zijn cello, zijn helden en zijn Perzische roots.

Als Kian concerteert, draagt hij graag een ruimvallend shirt met open boord, de mouwen opgestroopt, een lederen armbandje rond de rechterpols. Die losse kledij geeft hem veel vrijheid bij het spelen, soms lijkt hij met zijn cello te dansen. Kians spel is gloedvol, lenig en virtuoos. Met groot gemak trekt hij lange muzikale lijnen, met onderweg aandacht voor de kleinste details. Bij hem bestaan technisch lastige passages schijnbaar niet, en ook de lastigste noten krijgen een muzikale functie. Op zijn cello kan hij teder fluisteren en gelukzalig galmen, maar ook wanhopig schreeuwen – alles altijd in dienst van de muziek die hij speelt.

Twee jaar lang heeft Kian een Stradivarius-cello uit 1694 bespeeld, genaamd ‘The London’. Hoe was het om zo’n beroemd instrument te bespelen? ‘Ongelooflijk. Hij heeft zoveel kleuren, en een enorme power, dat is lekker in een concertzaal. Sommige cellisten vinden deze Strad lastig te bespelen, maar ik voel me er comfortabel bij.’ Kian had de cello te leen van de illustere vioolhandelaren J. & A. Beare in London. Aangezien hij de cello weer heeft terug moeten geven, is Kian op zoek naar een permanent instrument. ‘Als je eenmaal op zoiets geweldigs hebt gespeeld, wil je daarna natuurlijk iets van dezelfde orde. Misschien gaat dat lukken.’

Net als tandenpoetsen
Ik refereer aan zijn virtuoze techniek. Die kan alleen maar het gevolg zijn van héél veel toonladders?
‘Jazeker! Daarmee begint elke dag. Natuurlijk hoef ik geen uren techniek te oefenen, zoals vroeger. Soms is vijf minuten al genoeg. Maar het is als met tandenpoetsen; je kunt geen dag zonder.’

Kian was pas vier toen hij zijn eerste cello kreeg. ‘Iedereen in mijn familie, van Perzische afkomst, speelde een instrument. Een neef van mij was cellist, hij werd een soort rolmodel voor mij.’ Had Kian nog meer cello-helden? ‘Yo Yo Ma, Giovanni Sollima, mijn leraar Ivan Monighetti en Mstislav Rostropovich! Mijn leraar Ivan Monighetti heeft bij Rostropovich gestudeerd en sprak veel over hem.’

De twaalfjarige Kian kende Monighetti nog niet, tot een vriend van de familie voorstelde dat hij voor hem zou spelen. Kian werd prompt in Monighetti’s klas opgenomen. Hoe was het om bij hem te studeren? ‘Ik heb zoveel van hem geleerd, niet alleen cellospelen. We gingen samen naar concerten, hij liet mij boeken lezen, componeren, ik moest voor hem zingen… We zien elkaar nog steeds, en af en toe spelen we samen.’

Debuut
Negentien jaar oud is Kian als hij debuteert in de Wiener Musikverein. In 2013 wint hij de prestigieuze International Paulo Cello Competition in Helsinki. Niet veel later doet Kian auditie voor het West-Eastern Divan Orchestra, dat wordt geleid door Daniel Barenboim. Hij wordt er aangenomen als aanvoerder van de celli. ‘Dat was een belangrijke ervaring. Ik leerde hoe een orkest functioneert, en hoe het is om met een solist te spelen.’ Tussen Kian en Daniel Barenboim groeide al snel een bijzondere band. ‘We leerden elkaar ook buiten de repetities om kennen, we liggen elkaar goed,  muzikaal en persoonlijk. Hij liet me solo spelen met het orkest, en we gingen samen kamermuziek spelen. Het is een aimabele man: altijd respectvol, zeer erudiet. En hij heeft veel humor!’ Met Daniel Barenboim en diens zoon Michael speelt Kian geregeld pianotrio. Kamermuziek maakt een belangrijk deel uit van Kians concertleven, veelal in wisselende bezettingen. Met pianist Aaron Pilsan vormt hij echter een vast duo. ‘We groeiden in Oostenrijk op in dezelfde streek en kennen elkaar al van kinds af aan. Zes jaar geleden zijn we samen gaan spelen en dat pakte goed uit. We genieten er van!’

Recent maakten zij hun debuut-CD ‘Home’, met muziek van Schumann, Schubert en de Perzische componist Reza Vali. Hoe heeft Kian het opnameproces ervaren? ‘Aaron en ik hadden ons goed voorbereid. Tijdens de repetities hadden we al eigen opnames gemaakt, en benutten die om ons spel te perfectioneren. Maar het was mijn eerste CD, dus dat was nog best spannend. Uiteindelijk waren we ruim binnen het schema klaar.’ Voor oktober 2018 staat voor Kian een CD-opname gepland met het Celloconcert van Dvorák, waarbij Daniel Barenboim de Staatskapelle Berlin zal dirigeren.

Perzische ‘roots’
Kian is in Oostenrijk geboren, maar heeft Perzische ouders. Hoe ervaart hij die Perzische ‘roots’?

‘Bij de beleving van mijzelf in het alledaagse kan ik meestal geen onderscheid maken tussen wat ‘Oostenrijks’ en ‘Perzisch’ in mij is. Het is een synthese geworden. Wel zoek ik in de steden waar ik kom graag een Iraans restaurant op, het eten is namelijk heerlijk! En de taal is prachtig.’ Misschien uit Kians Perzische kant zich nog het meest in zijn muziek. Hij heeft een werk voor solo-cello gecomponeerd met de titel: Persian Fire Dance. Komen er nog meer werken van zijn hand? ‘Ik experimenteer graag op mijn cello, en ik heb wel wat dingen opgeschreven. Voorlopig is de Persian Fire Dance het enige werk dat ik op het podium speel. Maar wie weet volgen er meer!’

Update
Kian bespeelt sinds een paar maanden een cello van de gebroeders Grancino (1680), aan hem uitgeleend door het Merito String Instruments Trust.

Soltani speelt Elgars Celloconcert

vrijdag 19 oktober,20:00 uur
Zuiderstrandtheater, Den Haag

Bestel kaarten
GA TERUG NAAR NIEUWSOVERZICHT